s

Sipadan - Mabul - Kapalai: Duiken in alle facetten!

Deel 2: Sipadan

Woelige geschiedenis van piepklein eiland

 

Sipadan ligt op 12 km ten zuiden van Mabul en tussen beide eilanden reikt de zee tot een diepte van maar liefst 900m. Net daardoor is het duiken op Mabul of Kapalai helemaal niet te vergelijken met het duiken op Sipadan. De afstand wordt op een 15-tal minuten overbrugd met de 230pk sterke speedboten van Smart Divers.

Sipadan is slechts een klein eiland van ongeveer 500m op 200m, maar heeft reeds een lange en woelige geschiedenis. Elk tropisch eiland maakt wel eens een zware storm mee, maar op Sipadan ging het allemaal nog een stapje verder.

 

Zo was er lange tijd ruzie om uit te maken tot welk land Sipadan eigenlijk behoorde. Vooral Indonesië en Maleisië vochten om het been. Uiteindelijk bepaalde het internationale gerechtshof in 2002 dat Sipadan tot Maleisië behoorde.

 

Verder kidnapten Aby Sayaff guerrilla’s 21 duiktoeristen en personeel op het eiland in 2000. De meeste onder hen werden langer dan een jaar vastgehouden en uiteindelijk vrijgelaten na het betalen van een grote som losgeld. Gevolg hiervan was een permanente militaire patrouille in de omgeving van het eiland.

De meest bekende problematiek op Sipadan is echter wijds gekend onder de duikers en gaat over de moeilijkheden rondom de aanwezigheid van toeristen op het eiland. Cousteau maakte het eiland wereldbekend bij duikers en het Rodale’s Dive Magagzine plaatste Sipadan ooit als nummer 1 onder de duikbestemmingen. Dit zorgde natuurlijk voor een hels massatoerisme naar dit kleine eiland. In de topdagen stonden er maar liefst 5 duikresorts op de vierkante kilometer. Als eerste maatregel stelde Maleisië reeds in 1997 een maximum aantal bezoekers vast. Dit bleek echter onvoldoende om het eiland te beschermen voor het nageslacht volgens marinebiologen die reeds enkele jaren studies ter plaatse uitvoerden. Zij wilden drastische maatregelen en eventueel zelfs een verbod om te duiken in de wateren rondom Sipadan.

 

Zo ver is het gelukkig tot nu toe nog niet gekomen. Wel moesten tegen december 2004 alle resorts de deuren sluiten. Duikers konden daardoor enkel nog logeren op de naburige eilanden waar de infrastructuur in ijltempo verbeterd werd. Ook kwam er een maximum van 120 bezoekers per dag en er diende toegangsgeld betaald te worden, zo’n 10 Euro op dit moment. Let op, het bezoekersaantal slaagt niet enkel op de duikers, maar ook de snorkelaars en de zonnebaders. Toch hebben we zelf gemerkt dat er ook een regeling buiten deze 120 bezoekers om bestaat. Hoe die net in het werk gaat, ga ik hier niet uitleggen, om mensen niet nodeloos in de problemen te brengen.

 

Het laatste feit dateert van 2006. Toen liep een boot, die vreemd genoeg bouwmaterialen naar Sipadan bracht, vast op de populairste en biologisch waardevolste duikplaats van Sipadan. Het laag gelegen rif bij Barracuda Point werd over een oppervlakte van 372m² zwaar verwoest en het zal tal van decenia duren eer de schade hersteld is. Heel dit feit werd een beetje in de doofpot gestoken. De toenmalige minister van toerisme, Tan Sri Chong Kah Kiat, gaf toe dat het ging over een som van 1.3 miljoen Dollar aan bouwmaterialen voor de bouw van toiletten, duikshop en rustgelegenheid. Het bericht werd echter snel ontkend door de eerste minister, Datuk Seri Musa Aman. Hij berichtte later dat de bouwmaterialen voor een project van de overheid bedoelt waren.

Wat de toekomst brengt voor Sipadan is vrij onvoorspelbaar. Velen beweren nog steeds dat er ooit terug een resort op Sipadan zal opengaan van iemand die dit op hoger niveau zou kunnen regelen. Wat we zelf hebben gezien is dat Sipadan eigenlijk een beetje verkommert. Overal staan ruïnes van een vroeger resort, je mag slechts 50m op het strand wandelen voor je wordt teruggefloten en er hangen wat militairen rond die een hele dag koffie zitten te drinken achter prikkeldraad. Niet echt wat je van een tropische bestemming verwacht dus. Volgens ons zijn er maar twee mogelijkheden. Of je haalt alle infrastructuur van het eiland en laat verder de natuur zijn gang gaan, of je geeft één degelijk resort de toestemming om het eiland te gebruiken en degelijk te onderhouden.

 

De Maleisische overheid heeft samen met die van Sabah echter wel 2 duidelijke doelstellingen geformuleerd. Zo willen ze in de eerste plaats een herkenning krijgen van unesco als zijnde werelderfgoed. Ook PADI steunt dit voorstel. Verder willen ze een nationaal marine park maken van het hele gebied rondom Sipadan dat zal worden gecontroleerd door ‘Sabah Parks’.

 

Duikplaatsen rondom Sipadan

Bij Sipadan zijn er 13 verschillende duikplaatsen. Ze bieden allemaal een unieke duikervaring, maar Barracuda point steekt er wel met kop en schouders bovenuit. We hebben hier zelf 4 duiken gemaakt en allemaal kenden ze een ander hoogtepunt.

 

De basis voor de duikplaatsen rondom Sipadan is echter voor alle duikplaatsen dezelfde; alle duikplaatsen starten met mooie koralen in de ondiepten tot ongeveer 4m en gaan dan plots over in matige tot steile drop off.

 

 

 

 

1. The Drop Off

Zoals de naam al aangeeft, duik je hier langs een heel steile muur die tot zover je oog reikt de diepte inloopt. Je moet wel proberen om deze duikplaats aan te doen tijdens de namiddag. Dit i.v.m. de stand van de zon. Duik je hier in de voormiddag, dan is het vaak vrij donker onderwater.

Langsheen de wand passeren tal van grotere vissen zoals napoleons, rifhaaien en baarzen. Ook schildpadden zijn talrijk aanwezig. Vaak zie je hier ook een grote school makrelen de revue passeren.

 

2. Turtle Cavern

De Turtle Cavern is eigenlijk nog een deel van The Drop Off. De ingang van de grot ligt op ongeveer 18 m in de steile muur. Aan de ingang van de grot staan tal van bordjes die je als duiker wijzen op de gevaren van grotduiken. Je kan deze duikplaats ook enkel bezoeken onder leiding van een gekwalificeerde gids. 

Eerst werd gezegd dat oude schildpadden naar deze grot kwamen om te sterven. De vele botten van schildpadden aanwezig in de grot, zouden dit bewijzen. De waarheid is echter veel treuriger. De schildpadden die veelvuldig rondom Sipadan leven, zwemmen per ongeluk de grot in en weten dan niet meer hoe ze de uitgang moeten vinden. Gevolg hiervan is dat de schildpadden eigenlijk verdrinken in het grottenstelsel en dus ter plaatse sterven.

 

3. Barracuda Point

De meest gekende en meest bedoken duikplaats van Sipadan. Als je maar één duik op Sipadan zou kunnen maken, dan raad ik je aan deze site te kiezen. Je kan er tijdens de duik zowat alles tegenkomen wat Sipadan te bieden heeft. Wij zagen hier zelfs een hamerhaai en een zebra haai aan onze neus voorbijzwemmen!

Je start je duik meestal op het laatste deel van de drop off langs een steile muur. Hier zie je ’s morgens vroeg om 6u de grote school bultkop papegaaivissen voor de eerste keer als je op tijd bent. Verder zijn er grote scholen grootoogmakrelen, witpuntrifhaaien die hevig rondzwemmen, grote napoleonissen en schildpadden overal waar je kan kijken. Als je deze muur volgt, zal je merken dat je stilaan de bodem zal gaan zien, maar deze blijft voorlopig een eind onder je. Dan kom je plots aan een soort van plateau waar al het koraal dood en verdwenen is.

Dit plateau is de uitgelezen rustplaats voor tal van witpuntrifhaaien vlak na de middag en ligt op ongeveer 16m diepte. Op andere tijdstippen verdwijnen ze en duiken andere vissen op. Zo zie je ’s morgens ook hier de bultkop papegaaivissen in colonne voorbijtrekken. In de voormiddag passeert op deze plaats de machtige school barracuda’s op 10 cm boven je hoofd. Dat moet je echt meemaken!

De barracuda’s zwemmen later in hun enorme school op enkele 10-talle meters van de steile muur. Als je er dan tussen gaat zwemmen, vormen ze een tornado rond jou. Alweer een onvergetelijk moment!

 

4. Coral Gardens

Eén van de vier duikplaatsen die we zelf niet bezocht hebben. Het zou een uitloper zijn van Barracuda Point die langs een vrij steile drop off loopt. De bodem loopt opnieuw ver onder je. Er kunnen duikdieptes bereikt worden van meer dan 40m! Ook bij deze plaats zou er een kans bestaan om de grote school barracuda’s opnieuw te ontmoeten, samen met scholen makrelen, witpuntrifhaaien en tal van trekkersvissen.

 

5. Whitetip Avenue

Voor mij persoonlijk één van de mindere duikplaatsen. Met zo’n naam zou je toch een hoop witpuntrfhaaien mogen verwachten, wel, was het ongeluk of niet, maar wij zagen er slechts één.

De drop off zelf start op deze plaats ongeveer op 7 m en het bovenste deel was eigenlijk het mooiste van de hele duik. Het is volledig begroeid met harde koralen, waaronder enorme tafelkoralen. Op de drop off zelf staan wel enorme waaierkoralen die natuurlijk ook de moeite waard zijn. Bekijk ze aandachtig, want vaak zitten er kleine dwerggrondels of krabbetjes op.

 

6. Mid Reef

Mid Reef ligt opnieuw aan een steile drop-off, maar hier kan je wel duidelijk de bodem zien op ongeveer 40m. De muur zelf is ook niet meer mooi recht, maar eerder gekronkeld met grote inhammen die minder steil naar het rifdak leiden.

Opnieuw is dit rifdak zeker niet te vergeten. Dit loopt tot ongeveer 5 m diepte. Er groeien prachtige koralen en vele kleine rifvissen hebben dit als hun speelterrein uitgekozen. Tussen de harde koralen kan je ook een enorme doopvontschelp gaan bewonderen. Ze was zeker 80cm lang!

 

7. Turtle Patch

De topografie van deze duikplaats is net iets anders dan van de andere duikplaatsen rondom Sipidan. Het bovenste deel van het rif loopt door tot op 12 m. Geen steile muur dus. Deze start pas op een diepte van 30 tot 35m. Tussen 12 en 35 m krijg je een minder steile helling die op sommige plaatsen mooi begroeid is. Op andere is het eerder een kaal plateau waar je overzwemt, ideaal als rustplaats voor haaien. Vele van hen hebben ook een medereiziger aan hun lichaam hangen, de remora.

Verder zie je regelmatig een vijlvis of grote kogelvis passeren. Ook schildpadden zal je niet te kort komen bij deze duikplaats en in het ondiepere gedeelte zagen we zelfs een bidsprinkhaankreeft in zijn holletje zitten. Ogen opentrekken is dus de boodschap!

 

8. South Point

De meest zuidelijke punt biedt zeer helder water langs alweer een matige tot steile drop off. Bij South Point kan je de meest spectaculaire vissen verwachten, waaronder een grote school hamerhaaien. Helaas hebben wij deze niet gezien. Je moet, om ze te zien, vrij diep gaan en een eindje van het rif wegzwemmen.

Opnieuw zijn de witpuntrifhaaien en schildpadden hier veelvuldig van de partij. Napoleonvissen zwemmen je statig voorbij en er zijn enorme scholen wimpelvissen. Op de vele sponzen en gorgonen zal je ook diverse soorten koraalklimmers kunnen terugvinden. Anemonen met hun kleurrijke bewoners, de anemoonvisjes, zijn in alle variaties terug te vinden.

 

Wat ons vooral is opgevallen bij deze plaats is de stroming. Deze liep eerst van west naar oost, maar als je wat dieper ging, zo onder de 12m, dan veranderde de richting van oost naar west! Ik moet je dus al zeker niet vertellen dat dit, net zoals de meeste andere duikplaatsen van Sipidan, een echte driftduik locatie is zeker.

 

9. Staghorn Crest

Een tweede plaats waar we niet zelf hebben gedoken.  Het zou één van de ideale plaatsen zijn van Sipadan voor liefhebbers van onderwaterfotografie. Eerst is er een muur die steil de diepte in gaat. Op 15m is er een plateau en tijdens de afdaling kom je langst een enorme koraaltuin vol met geweikoraal.

In de muur zelf zijn tal van kleine holletjes waar je garnaaltjes, dwerggrondels en koraalklimmers in kunt spotten. Ook de grotere mrenes zijn talrijk aanwezig.

 

10. Lobster Lair

De naam doet vermoeden dat hier veel langoesten zouden leven, maar daar is niets van aan. Je kan er soms wel eentje zien, maar de kans is evengroot als op de andere locaties rondom Sipadan. Wel draait bij deze duikplaats alles om de kleinere diertjes van het rif; poetsgarnalen, naaktslakken, krabbetjes, fluitvissen,... Ook murenes, schorpioenvissen en koraalduivels zitten vaak in de holletjes verscholen. Ideaal dus voor onderwaterfotografen.

 

11. Hanging Gardens

Bij deze duikplaats is er niet echt een steile muur, maar eerder een zachte helling die de wijdse diepte tot ongeveer 70m ingaat. Het is een waar mecca voor onderwaterfotografen. De kleurenpracht is echt fabuleus onderwater door de aanwezigheid van vele zachte koralen in tal van pastelkleuren. Deze zijn ook het geliefkoosde voedsel voor schildpadden die dan ook allom aanwezig zijn.

 

Onderwater heb je ook enkele mooie koraalhoofden. Net zoals lobster Lair ligt de focus eerder op de kleine onderwaterdiertjes, maar hou je ogen ten alle tijden open voor de grotere. Voor onze neus trok zo o.a. een grote groep vleermuisvissen voorbij en ook tandbaarzen waren in alle maten aanwezig.

 

12. West Ridge

Nog een duikplaats die niet onmiddellijk de dieperik induikt, al wordt de helling steeds steiler als je North Point nadert. Deze overgang is het mooiste deel van de duik. De muur die je begint te zien zit vol met grote en kleine inhammen en holletjes waarin koraalduivels, murenes en koraalklimmers verscholen zitten. Kijk je wat dieper in de holen dan zie je de typische eekhoorn- en soldatenvissen zitten. Op deze duikplaats zijn ook grote bossen zwart koraal. Je zult vaak schildpadden op deze bossen zien liggen. Echt een leuk plaatje!

 

13. North Point

Een duikplaats waar wij ook niet gedoken hebben, maar vrij vergelijkbaar met Drop Off. Toch viel het ons op dat hier eigenlijk zo goed als nooit een boot lag. Grotendeels te wijten aan het feit dat deze duikplaats volledig in de schaduw van het eiland ligt, en dus enkel in de late namiddag zijn pracht zou laten zien.  Zowat alle bewoners van Sipadan zouden hier aan je neus kunnen voorbijzwemmen

 

Lees verder: Deel1 Mabul of Deel3 Kapalai

 

Gunter Geerts

 

 

Terug naar duikreisverslagen