Welkom op de vernieuwde website van de Schalkse Duikers!

 

 Diving in "the claw of the jaguar"

Mijn duik in de cenotes van Yucatan was de meest fantastische onderwaterervaring geweest sinds ik elf jaar geleden leerde duiken. Wat deze duik zo speciaal maakte? In elk geval niet het onderwaterleven want voor zover ik mij herinnerde leefde er niets in de cenotes. Ook niet een heerlijk subtropische warmte of  het echte eenvoudige en relaxte duiken. Nee, het waren de spectaculaire lichtinvallen die al die jaren op mijn netvlies gebrand waren.

 

Nu, acht jaar na deze ongelooflijke belevenis was het dus hoog tijd om dat nog een keertje over te doen en te kijken of alles nog zo spectaculair was als ik het me kon voorstellen. Deze keer ging ik ook niet alleen, maar mijn vriendin ging met me mee. Ze duikt ondertussen al 5 jaar, maar stond toch wat weigerachtig tegenover het duiken in de cenotes. Zelfs na het uitleggen in geuren en kleuren van mijn beste duikmomenten ooit, zag ze het nog steeds niet echt zitten. Dit kwam deels doordat ze wat last heeft van claustrofobie en deels doordat ze vooral gefascineerd is door de visjes onderwater en die vind je natuurlijk niet in een grot.

 

 

 

De reis begon echter in mineur. Onze vlucht met Jetairflay.com had vier uur vertraging en als we dan eindelijk op onze bestemming waren aangekomen, bleek ook onze koffer met alle duikspullen verloren te zijn. Noodgedwongen hebben we dan maar 4 dagen aan het zwembad van ons resort gelegen, elk uur hopende op nieuws van onze koffer. De 4de dag ’s avonds was hij dan eindelijk terecht.

 

De dag daarop trokken we naar de duikschool voor het regelen van onze duikjes. Silvio, een Argentijnse instructeur legde ons de mogelijkheden uit. Het was een gladde spreker die duidelijk goed de PADI verkoopcursus had gevolgd. Hij slaagde er zowaar in om Ari warm te maken om mee de cenotes in te duiken. Ongelooflijk toch. Een wildvreemde gelooft ze, maar haar eigen vriend... Toen hij echter over de prijzen begon, vielen we steil achterover. 2 duikjes huisrif; 90 Dollar, 2 duikjes cenotes; 145 Dollar, 2 duikjes Cozumel; 175 Dollar. Dat kon ik me toch anders herinneren! We hebben nog wat prijzen vergeleken van duikscholen in de buurt, maar blijkbaar was er niet veel aan te doen. Bovendien moest alles op voorhand betaald worden en was het een all-in prijs (inclusief huur materiaal dat wij dus bij ons hadden?). Na wat gelach heen en weer kregen we 10% korting.

De volgende dag waren we om zeven uur op. We moesten immers om acht uur bij de duikschool zijn die in het naburige hotel gelegen was. Vol van verwachting en met licht, knikkende kniëen gingen we ontbijten. Vooral Ari was een beetje zenuwachtig want ze had zich immers over laten halen om iets te doen wat ze eigenlijk niet van plan was te doen. We gingen terug naar de kamer, namen onze duikspullen bij elkaar en gingen op weg naar de duikschool. Daar aangekomen bleken nog twee andere koppels met ons mee te gaan, één Canadees en één Amerikaans koppel. We stonden een beetje in een hoekje te wachten tot ons iets gezegd of gevraagd werd. Dat duurde zo eventjes tot Silvio binnenkwam. Hij sprak ons aan en regelde alles voor ons. 15 minuten later zaten we met zijn allen in een Amerikaans Van. In de koffer al het duikgerief en een stuk of 14 flessen.

Het busje vervolgde zijn weg, maar er klopte iets niet. Het was niet op weg naar de hoofdweg, maar reed het centrum van Playa Del Carmen in. Voor zover ik me kon herinneren lagen de eerste cenotes voorbij Playa Del Carmen in de richting van Tulum, naast de hoofdweg. Gingen er nog mensen mee? Toen bleek dat onze duikschool geen eigen instructeurs hadden met een geldig certificaat om in de cenotes te mogen duiken. Er werden freelance gidsen ingehuurd en zij zouden met ons naar de cenote rijden.

 

In een zijstraatje van de 5th avenue werd al het gerief overgeleden in 2 amerikaanse jeeps. Er waren 2 gidsen voorzien, want elke gids mag maximaal 4 personen begeleiden in de cenotes. Er bleken ook nog 2 Nederlandse meisjes mee te gaan die enkel gingen snorkelen. Na nog eens 15 minuten waren we eindelijk op weg.

Ik informeerde naar de cenote waar we naar op weg waren. Het bleek Chac Mo’ol te zijn. Deze had ik acht jaar geleden ook bezocht en, zo stond in mijn logboek, deze had de mooiste lichtinvallen. Ook de 2de duik zouden we in Chac Mo’ol doen, maar dan in de Kukelkan Cenote. Deze was 8 jaar geleden nog niet open voor het publiek en was dus ook voor mij volledig nieuw. Chac Mool betekent in het Maya de ‘rode klauw van de jaguar’ en verder zijn er op diverse plaatsen beelden teruggevonden die de naam Chac Mool dragen en die dienden om mensenoffers op te doen voor de goden. Of deze betekenissen iets rechtstreeks met de cenote te maken hebben is me onduidelijk. Wat ik wel weet is dat cenotes in de tijd van de Maya’s ook soms gebruikt werden als offerplaats.

 

Een cenote zelf is een plaats waar het dak van een grot is ingestort zodat er zonlicht naar binnen kan komen. Yucatan licht letterlijk bezaaid met deze cenotes. Het vasteland lag ooit onderwater en was deel van een groot rif. Toen dit bovenwater kwam te liggen, ontstond kalksteen waarin zich tal van ondergrondse rivieren gingen vormen. Het waterpeil daalde en  zo ontstond een enorm grottensysteem met op sommige plaatsen prachtige stalagtieten en stalagmieten. Op sommige plaatsen stortte het dunne dak van de grotten naar beneden en dat waren dus de cenotes.

 

Bij de ingang kregen we, zoals op vele plaatsen in Mexico een armbandje rond, dat bewees dat we betaald hadden. Nadien was het nog een kort stukje rijden over onverharde weg tot bij de eigenlijke cenote. Daar trokken we onmiddellijk op verkenning. Wat me opviel was dat alles ondertussen mooi was aangelegd met mooie paden en trapjes. We kregen daarna een degelijke briefing waarin veiligheid op de eerste plaats kwam. Het verschil tussen ‘the real cave diving’ en ‘cavern diving’ werd ons uitgelegd. Verder werd ons een alternatieve manier van voortbewegen aangeleerd, zeg maar de kikkerslag, zodat je geen bodemsediment opwoelde voor de duikers achter je. Nog een belangrijk element was de wet van de derden. Als we gewoon op een rif duiken, keren we terug als we de helft van de fles bereikt hebben, 100 bar. In de cenotes verdeelt men de luchtvooraad in 3. Reserve is 70 Bar, men keert terug rond 130 bar. Tot slot kwamen ook speciale onderwatertekens aan bod met behulp van de lamp en daarna werden de buddyteams verdeeld. Niet zozeer dat dat veel rol speelt, want in de cenotes duik je achter elkaar en niet naast elkaar, maar je moet toch weten in welke groep je zit.

 

We hadden geluk. We mochten met z’n twee als enige met Martin mee. De jongste van de twee duikgidsen. Een Argentijn die in 2003 naar Mexico was gekomen en er is blijven hangen nadat hij zijn passie gevonden had in het duiken in de cenotes. We maakten ons klaar, deden onze uitrusting aan en testten onze duiklampen. Dan gingen we op weg langs een steile trap de middelste van de 3 cenotes in. Deze stond in verbinding met zowel de Kukelkan cenote als de Chac Mo’ol cenote maar was op zich zeer klein. Beneden kon men zich gewoon het water in laten vallen. Nog een laatste check en dan waren we weg...

 

Wij deden eerst de Kukulcan of little brother Cenote, terwijl de andere groep eerst Chac Mo’ol deed. We staken onze kop onder en merkten onmiddellijk op hoe helder het water was! Dan doken we een zwart gat in. Onze lichten verlichtten de kale, kalkstenen muren. We zagen een opening dichterbij komen en dachtten: “moeten we daardoor?” Ja, ja, dat bleek de toegang te zijn tot de eigenlijke cenote. Onze fles botste tegen de bovenkant van de smalle doorgang. Het was gelukt en wat we dan zagen was echt om sprakeloos van te worden. Een prachtige onderwaterkathedraal die verlicht werd door zonnestralen die aan de zijkant door het wateroppervlak sneden. We genoten er met volle teugen van!

 

Wat later zwommen we weg van het licht, een donker gat in. We gingen ook dieper, tot 12 meter ongeveer. Nu werd een ander fantastisch schauwspel voor onze ogen voltrokken. Het bovenste deel van de cenote is gevuld met zoet water, het onderste met zout water. De scheidingslijn is duidelijk waarneembaar onderwater. Er lijken wel lijnen te zijn getrokken. Zwem je hierdoor, dan verstoor je het evenwicht, en zie je alles wazig, zeer wazig. Hou dan ook wat afstand van uw voorganger of duik er iets rechts of links van. Anders blijft het wazig door de beweging van de vinnen van de duiker voor je en kan je wat gedesoriënteerd raken. Blijf je wat uit de buurt, dan is alles kraakhelder. We zitten nu in het pikke donker en zien de uitgang nog nauwelijks. Dat betekent het einde voor ons als ongecertificeerde grotduikers. Dit wordt duidelijk aangeduid met een bordje wat je op de gevaren wijst als je toch zou verdergaan. We draaien terug en gaan opnieuw in de richting van het natuurlijke licht. In de grot zelf was niet veel te zien, maar de plaats waar het dak van de grot naar beneden was gekomen en het zonlicht naar binnen kwam was ronduit schitterend. Onze gids bracht ons naar kleinere, zwarte gaten. Als we er met ons licht in schenen, zagen we prachtige formaties van stalagmieten en stalagtieten.

 

Onze gids leidde ons verder langs de rand van de cenote waar op sommige plaatsen hele bomen en struiken in het water lagen. De speling van het zonlicht rondom de kale stammen zorgde voor een onbeschrijflijk effect. Echt moeilijk was het navigeren in deze cenotes niet. Overal waren zogenaamde ‘leading lines’ gespannen die we gewoon moesten volgen. Nu ik net het boek ‘De diepte in’ van Filip Finch had gelezen, was ik al een beetje vertrouwd met de terminologie en gebruiken van de grotduikers.

 

Uiteindelijk bracht onze gids ons terug naar het smalle gat en bereikten zo terug de middelste cenote waar we 45 minuten eerder waren vertrokken. Het was het einde van de eerste duik. Boven bleek dat de Amerikaan niet was meegegaan. Hij was claustrofobisch geworden onderwater en durfde niet door de smalle doorgang. De 2de duik ging hij wel proberen, maar hij zou dan onmiddellijk in de eigenlijke cenote starten zodat hij zich niet eerst door een opening moest wringen. Groot gelijk had hij, want buiten de eerste minuten, is er echt niets om claustrofobisch van te worden.

 

Na een dik uurtje herhaalde zich alles weer. We trokken opnieuw onze uitrustingen aan, daalden de steile trap af en een nieuw avontuur begon. Dit keer deden we de Chac Mo’ol cenote. Opnieuw moesten we eerst door een smalle doorgang. Zo kwamen we in een eerste kamer van de cenote terecht. Hier was slechts een beperkte lichtinval. We doken verder en dan doemde zich iets prachtig op. Vanuit de verte keek je op een prachtig verlicht onderwaterlandschap met een grillige vorm. Het is moeilijk in woorden te beschrijven, dus laat ik de foto’s spreken. We vervolgden onze weg in het diepere, donkere gedeelte, op de rand van de lichtinval. Toen de cenote leek te eindigen, draaiden we terug en gingen minder diep duiken.

 

Hier passeerden we een prachtige boomwortel die ook huis bood aan tal van vissen. In tegenstelling tot wat ik me kon herinneren, hadden we eigenlijk al zeer veel vissen gezien. Welliswaar meestal in de zonrijke gebieden, maar toch zeker een 5-tal verschillende soorten waaronder o.a. katvissen. Dit was natuurlijk mooi meegenomen voor Ariadne.

 

We zwommen de ingang waarlangs we Chac Mo’ol waren ingedoken voorbij, en doken dieper de grot in. We daalden tot een 14m en kwamen nu het echte gevoel van grotduiken tegen. Het was pikkedonker om ons heen en onze lichten schenen op tal van prachtige stalagmieten en stalagtieten. Ze waren een beetje geel van kleur en we konden ze echt overal zien. Zelfs het plafond was ermee bezaaid. Een werkelijk uniek gevoel. We doken in een echte kathedraal! Voor ons als ‘cavern divers’ was de limiet al snel bereikt, en we moesten terugdraaien, al wilden we eigenlijk meer...

 

We zwommen terug richting uitgang en zagen het licht terug de cenote binnenkomen. Ik keek op mijn timer en zag dat we er al 35 minuten hadden opzitten. Ik begon te beseffen dat er een eind ging komen aan het prachtige schouwspel. Via de tussen cenote doken we verder naar de uitgang. Nog een laatste keer wrongen we ons door de smalle, donkere opening. Na net geen 45 minuten staken we onze hoofden opnieuw boven water. Daar stond de Amerikaan die honderduit aan het vertellen was van zijn ervaringen. Zijn 2de duik was dus blijkbaar geslaagd en hij was er net zoals ons echt door betoverd geraakt.

 

De belevenis van het cenote duiken was dus volledig zoals ik het me kon herinneren, op het vissenleven na dan, en wie weet keer ik ooit nog een keertje terug, na opnieuw een jaartje of acht....

Gunter Geerts

Lees ook onze andere duikavonturen in Mexico nabij Playa Del Carmen!

 

Terug naar duikreisverslagen